Film-O-Rama Beter Beeld & Geluid, home cinema Nieuws Buis Agenda Bios Welbeschouwd Columns Film-O-Rakel Film-O-Rama Afmelden Profiel Aanmelden Registeren

 

26/04/2010

John Rabe

Oorlogen zijn vaak uiterst complexe periodes in de geschiedenis. Om ze te kunnen begrijpen of navertellen grijpen we dan ook meestal terug op oorzaak/gevolg-structuren met duidelijke schurken en helden. Dat er binnen de geschiedschrijving stromingen zijn die niets moeten hebben van het versimpelde en “geromantiseerde” beeld dat veel historische films ons voorschotelen, is dan ook geen verrassing. John Rabe is zo’n film waarover je de nodige geschiedkundige discussies kunt voeren; maar je kunt er ook van genieten als een aangrijpend drama.



Om met de positieve invalshoek te beginnen: John Rabe is een mooi drama dat zich inhoudelijk laat vergelijken met Schindler’s List en Hotel Rwanda. Het is eind 1937 wanneer het Japanse leger op het punt staat de Chinese stad Nanking binnen te stormen. Een van de vele westerlingen in de stad is John Rabe (op zijn Duits, dus Ra-be), een Duitser die de Chinese Siemens-fabriek leidt. Bij de eerste luchtaanvallen op de stad lukt het Rabe om een grote groep burgers in veiligheid te brengen onder een enorme hakenkruisvlag. Duitsland is immers een bondgenoot van Japan en de piloten staken hun aanval bij het zien van de vlag. Terwijl de Japanners verder oprukken, stellen Rabe en een handjevol andere westerlingen een veiligheidszone in: een gebied waar het leger de burgers met rust zal laten. 200.000 Chinezen zoeken een veilig heenkomen in het gebied.

Als dramafilm doet John Rabe alles wel goed: sterk acteerwerk van onder andere Ulrich Tukur, Daniel Brühl en Steve Buscemi; mooie decors van Nanking in de jaren ’30; goede spanningsbogen. Drama en spanning spelen zich op meerdere niveaus af. Er is de wrijving tussen Rabe en een Amerikaans arts die hem bovenal als nazi blijft zien; er is de breekbare veiligheid van de zone; er zijn confrontaties met Japanse legerleiders op diplomatiek niveau. Oh ja, en iedereen spreekt zijn eigen taal, wat een mengeling van Duits, Engels, Chinees en Japans oplevert, met een vleugje Frans. Tarantino werd er om geprezen; Florian Gallenberger doet het gewoon zonder het aan de grote klok te hangen.

Als historische vertelling glijdt de film hier en daar echter uit. Er wordt af en toe gebruik gemaakt van archiefmateriaal, waardoor deze hervertelling van een dagboek van één man zich een beetje te veel documentaire-uitstraling toe-eigent. Als weergave van de Japanse aanval op Nanking is de film daarvoor te plat en – inderdaad – te geromantiseerd om een echt beeld te kunnen geven. De makkelijk verteerbare hapklaarheid van de film wordt al duidelijk bij de hoes. “De goede nazi van Nanking”, luidt de Nederlandse tagline. Een krachtig woord als “nazi” in deze context gebruiken is te makkelijk, net als de boze wenkbrauwen van elke Japanner in de film. De beschrijving “de Oskar Schindler van China” gaat verder met het voorkauwen en het feit dat Rabe ook nog eens verdomd veel op Ghandi lijkt (kaal hoofd, brilletje) maakt de mythevorming compleet.

Daarnaast voelt het wat vreemd hoe de vertelling is losgesneden uit de historische context. De film is een heldenverhaal met een duidelijk begin en einde. De vraag is hoeveel een feel-good-einde waard is als je weet dat de gruwelijkheden van de Tweede Wereldoorlog in 1937 nog grotendeels moesten losbarsten. De epiloog – korte testen voor de aftiteling – heeft het ook alleen maar over Rabe; niet meer over Nanking, Japan of Duitsland.

Dit geconstateerd en gezegd hebbende, blijft er nog steeds een krachtig drama over. Een drama dat ook oprecht aanvoelt in zijn doelstellingen – het vertellen van een onbekend heldenverhaal – en dat daardoor absoluut verteld mag worden. Als het dan ook nog op deze manier verteld wordt, dan krijgt John Rabe absoluut het voordeel van enige twijfel die er zou kunnen bestaan.

De dvd
Naast de film en een paar trailers, bevat de dvd van John Rabe nog een making of van een half uur. Veel beelden van de sets en interviews met crew en cast geven een waarlijk interessant beeld van het leven achter de schermen. Helaas mist ook deze dvd – zoals zo vele soortgenoten – de documentaire die het verhaal in een historische context plaatst. Jammer.




DVD

20/04/2010

Homescreen

16:9 anamorph

DD 5.1

Nederlands, Frans

Naam:
E-mail:

Uw e-mailadres wordt niet getoond.