
Door Theodoor Steen
08/09/2010
Machete
They f'ed with the wrong mexican...
De donkere stem van een man die zijn hele leven sigaren gorgelde buldert uit de speakers: “They call him MACHETE”. Ondertussen komt een besnorde mexicaan met een jas vol messen richting de camera gelopen en vergaat het beeld in een orgie van krassen en brandgaten op de filmspoel. Op deze imposante wijze begon de trailer van Machete die het Grindhouse-project inleidde. Het idee van Robert Rodriguez en Quentin Tarantino was een double-bill van exploitatiefilms: een ode aan messen, memmen en monsters zoals deze in aftandse bioscoopzaaltjes met van onbestemd vloeistoffen plakkerig geworden stoelen en meekijkende kakkerlakken vertoond kon worden. En zoals het hoort bij een double-bill van goedkoop tieten-schietenwerk trommelden ze ook nog filmmakers op om een trailer te maken van een niet bestaand B-meesterwerkje. Rodriguez zelf kwam op de proppen met de trailer van Machete, gebaseerd op een personag dat eerder al het scherm sierde in de Spy Kids-trilogie. De trailer viel in dermate goede aarde dat er een film uit groeide. Machete is in feiten dus opgewarmde prak, maar Rodriguez doet uiterst zijn best om opnieuw te imponeren.
Machete is niet alleen een ode aan de ouderwetse exploitatiefilm, maar ook aan andere vergane glorie. In veel belangrijke rollen castte hij acteurs die hun beste tijd achter zich hebben: Don Johnson, Lindsay Lohan (die min of meer zichzelf speelt: een coke-snuivende nymfomane), Jeff Fahey, Steven Seagal, Cheech Marin (van Cheech en Chong) en, sorry het moet gezegd worden, Robert De Niro. Deze laatste moddert al jaren aan op de automatische piloot, maar zet hier een mooi riedeltje neer als ultrarechtse antagonist. Grootste verrassing van de film is echter Steven Seagal, die een werkelijk fantastische rol neerzet als de opperschurk. Het is zijn beste rol in jaren, en vooral vanwege het feit dat hij nu voor het eerst "the dark side" omarmt.
Van dit soort verrassingselementen moet Machete het hebben, want veel fantastische momenten zagen we al eerder in de neptrailer en het overige werk van Rodriguez. Alle Rodriguez-kenmerken zijn aanwezig, maar hier tot het extreme doorgevoerd. Kende Planet Terror al een machinegeweer als been, hier zijn het juist huishoudelijke voorwerpen die te pas en te onpas als wapen gebruikt worden. Is het scherp? Dan wordt het door Machete vakkundig, met een salto als toegift, in een oog of een been geplant. Het groteske geweld is overigens het enige dat echt aan een exploitatie-film doet denken, want de film gaat seksueel niet verder dan een topless lebberscène onder een waterval. Een verrassend milde score voor een ode aan de exploitation.
Machete is eigenlijk een ode aan een weinig gezien genre van de exploitation, Mexploitation genaamd. Hoewel eigenlijk meer een verzamelnaam voor exploitatiefilms uit Mexico kende het genre toch enkele opvallende exponenten. De meest opvallende was de luchadore Santo, die in Machete nog even langs komt wippen als handlanger. Verder bevat Machete zeer veel verwijzingen naar de Mexicaanse cultuur, waarin bloed en borsten moeiteloos worden gecombineerd met burrito's. We zien typische Mexicaanse stereotypes als heiligenbeelden, Mariachi's, players, drugssmokkelaars, corrupte politie, tequila, burrito-stands, Mexican Standoffs, Mexicaanse worstelaars en illegale vluchtelingen.
Vooral deze laatste spelen een grote rol in het plot van Machete, en dat is uiteindelijk ook de reden dat de film niet helemaal werkt. Rodriguez maakt van Machete namelijk een politiek pamflet over de rigoreuze technieken van de corrupte immigratiepolitie en het verkapte racisme in de Amerikaanse politiek rondom de grenzen met Mexico. De politieke boodschap begint al weinig subtiel (maar nobel) en verandert al snel in een nogal millitante politieke boodschap. Het is niet duidelijk of Rodriguez de latere ontwikkelingen nog serieus neemt, maar de hang van de film naar een gewelddadige revolutie is op zijn minst dubieus te noemen. Ware het niet dat de morele boodschap nog te verklaren is door de wetten van de exploitatiefilm, waarin politieke correctheid taboe is en hyperbool een must, maar er is nog het tweede probleem. Door de focus op het politieke gekonkel verdwijnt, zeker in het middengedeelte, de vaart uit de film. Men gaat naar Machete voor ontploffende knieschijven, niet voor ellenlange uitleg over de hypocrisie van bepaalde personages en het recht van immigratie. Het is verwonderlijk voor een film waarin Lindsay Lohan verkleed als non mensen door de kop knalt, maar Machete neemt zichzelf uiteindelijk veel te serieus.

Plaats uw reactie
Melvin op 16/09/2010
Gisteren in de bios gezien....ik vond hem geweldig! Persoonlijk vond ik dat Machete zich echt nergens serieus neemt. Heerlijke totale onzin. Het politieke tintje zag ik meer als kapstok om corrupte politici in de zeik te nemen. Dat hele gedoe rond immigratiebeleid vond ik juist wel sterk, dat gaf Machete een reden om op zijn manier "nobel" te zijn. Dat gaf Rodriguez ook de mogelijkheid om een simpel zwart-wit verhaaltje in elkaar te flansen.






















