Film-O-Rama Beter Beeld & Geluid, home cinema Nieuws Buis Agenda Bios Welbeschouwd Columns Film-O-Rakel Film-O-Rama Afmelden Profiel Aanmelden Registeren

 

27/02/2010

Der Blaue Engel

Der Blaue Engel, inmiddels al weer tachtig jaar oud, kwam dan wel helemaal aan het eind van de glorietijd van de Duitse cinema, maar het was ook een beginpunt van een heel nieuw tijdperk. De geluidsfilm had nog maar net zijn intrede gedaan, wat duidelijk te merken is aan de vele liedjes in de film en het feit dat de film tegelijkertijd ook in de Engelse taal werd op genomen, maar ook was de film het  begin van het tijdperk Marlene Dietrich, die door deze film internationaal doorbrak. Regisseur Josef von Sternberg zou haar namelijk mee nemen naar Hollywood, waar zij nog maarliefst zes films samen zouden maken. In Hollywood zou zij onder andere nog werken met Stanley Kramer, Billy Wilder, Orson Welles en niet te vergeten Alfred Hitchcock.




Immanuel Rath (Emil Jannings) is een respectabele en wat oudere onderwijzer op een universiteit in Duitsland. Hij komt er op een dag achter dat zijn studenten ’s avonds rondhangen bij de nachtclub ‘Der Blaue Engel’. Volgens Rath moet hier snel een einde aan komen en hij besluit de nachtclub maar eens te bezoeken. Wat Rath echter niet had voorzien is dat hij net als, of zelfs meer dan zijn jeugdige pupillen volledig in de ban raakt van de nachtclubsensatie Lola Lola (Marlene Dietrich), een jonge danseres. Professor Rath is helemaal verkocht en trouwt zelfs met de aantrekkelijke dame. Hij zegt zijn baan op en volgt Lola overal waar ze gaat. Lola echter, lijkt er plezier in te scheppen Rath zo vaak als maar kan vakkundig in de spreekwoordelijke zeik te nemen en hem continue te kwetsen. De beste man gaat helemaal ten onder aan zijn verliefdheid voor deze Lola Lola.

Der Blaue Engel was het begin van een glansrijke carrière voor Marlene Dietrich en, hoe symbolisch gezien het verhaal van de film, het einde van een glansrijke carrière voor Emil Jannings, een van de grootste sterren uit de Weimar-cinema van de jaren 1920 die speelde in films als Faust - Eine deutsche Volkssage, Der letzte mann en Das Wachsfigurenkabinett. De overstap naar geluid, waardoor hij - wilde hij net als andere acteurs succes blijven houden - Engels moest gaan spreken, viel hem nogal zwaar waardoor hij min of meer gedwongen was in het Duits te blijven acteren. De opkomst van het Naziregime aan het begin van de jaren dertig is om heel veel redenen vervelend geweest voor de wereld, maar ook had deze ontwikkeling een belangrijk aandeel in de aftakeling van de Duitse cinema. Sommige Duitse grootheden uit de Weimar-periode waren al eerder gevallen voor het grote geld in Hollywood (F.W. Murnau, Paul Leni, Ernst Lubitsch), maar velen vertrokken toen de Nazi’s aan de macht kwamen (Fritz Lang, maar ook de tijdelijk in Nederland terechtgekomen Douglas Sirk en Max Ophüls). De bloeiperiode van de Weimarcinema, die talloze klassiekers heeft voortgebracht,  kwam ten einde. Der Blaue Engel is een van de laatste klassiekers uit deze bloeiperiode.

Naast de twee acteericonen heeft Der Blaue Engel meer te bieden. Zo wordt de film geroemd om zijn bijzondere gebruik van geluid. Niet alleen zitten er muzikale nummers in de film, ook het gebruik van offscreen geluid is bijzonder. Het openen van het raam in het klaslokaal van professor Rath, zorgt voor een golf aan straatgeluid dat het klaslokaal binnen komt enhet  sluiten van de deur van de kleedkamer van Lola doet het geluid van de nachtclub wegebben. Tamelijk uniek voor die tijd, uiteraard ook omdat geluidsfilm pas net was geïntroduceerd. De film kan als overgang worden gezien tussen de stomme film en de geluidsfilm, want alhoewel geluid dus een belangrijke rol speelt, doet Der Blaue Engel ook veelal terug denken aan eerdere expressionistische films uit het voorafgaand decennium. Dit ligt niet aan de aanwezigheid van Emil Jannings, maar ook zijn de decors, met name aan het begin van de film, sterk van expressionistische aard, zoals we dit kennen uit Das Cabinet des Dr. Caligari of Das Wachsfigurenkabinett.

Het tragikomische Der Blaue Engel, dat van komisch steeds tragischer wordt, heeft terecht een klassiekerstatus en is, naast het meeslepende verhaal, nog altijd een lust voor oog en oor.

De DVD van Living Colour Entertainment bevat een interessante commentaartrack van Werner Sudendorf, een Duitse filmhistoricus, maar deze is om raadselachtige redenen niet ondertiteld. Dus voor wie het Duits van de middelbare school een beetje is weggezonken, wordt het nog een hele klus hier iets van op te steken.
 





DVD

11/02/2010

Living Colour Entertainment

4/3 (1,33), Zwart/wit

Dolby Digital 2.0, Duits

Nederlands, Frans.

Naam:
E-mail:

Uw e-mailadres wordt niet getoond.