Film-O-Rama Beter Beeld & Geluid, home cinema Nieuws Buis Agenda Bios Welbeschouwd Columns Film-O-Rakel Film-O-Rama Afmelden Profiel Aanmelden Registeren

 

19/03/2010

Lebanon

Oorlog vanuit een tank

Na een ware triomftocht langs allerhande filmfestivals is de Israëlische oorlogsfilm Lebanon dan eindelijk in Nederland te zien. De film werd vooral geprezen vanwege zijn sterk realistische karakter en unieke aanpak door enkel vanuit een tank te filmen. Deze punten zijn inderdaad zonder meer waar maar toch is de geweldige hype ietwat overtrokken: Lebanon is een film met twee gezichten.



Om verwarring te voorkomen begint de film van Samuel Maoz met de introductie dat het verhaal plaatsvindt in 1982, dus niet in 2006 toen Israël Libanon ook binnenviel. Aan de film zelf is overigens nauwelijks te zien dat het 1982 is en alleen daarom is deze informatie bruikbaar. We volgen de gehele film een groep soldaten in een tank die vijandig gebied binnenvallen en verschillende nare momenten en gevechten meemaken. Gaandeweg de film wordt duidelijk dat niet alleen buiten de tank gevochten wordt, ook in het kleine oppervlak van het gevaarte nemen de spanningen zienderogen toe.

Laat ik beginnen met de positieve punten van Lebanon. De film is visueel gezien uniek te noemen. Niet alleen speelt vrijwel de gehele film zich binnen in de tank af (alleen het allereerste shot en typerend genoeg het allerlaatste shot zijn buiten de tank geschoten), maar regisseur Maoz heeft daarnaast het lef om vele shots af te leveren vanuit het oogpunt van de schutter. We zien zeer regelmatig beelden letterlijk door een vizier wat bijdraagt aan de realistische sfeer die de film uitdraagt. Een ander sterk punt is het spel van de acteurs die allemaal prima zijn. Maoz laat regelmatig zijn camera doordraaien waardoor de acteurs in lang aanhoudende shots het beste van zichzelf moeten laten zien, iets waar ze met vlag en wimpel in slagen.

De film is vanwege zijn extreme aanpak tot vermoeiens toe vergeleken met Wolfgang Petersens oorlogsklassieker Das Boot. Toegegeven, net als de Duitse film speelt Lebanon zich ook vrijwel constant af in een oorlogsmachine (onderzeeër versus tank) en de claustrofobische sfeer is merkbaar, maar veel verder dan dat komt de vergelijking niet. Das Boot was een episch werk waar veel aandacht werd geschonken aan de menselijke kant van Nazi-soldaten tegen wil en dank terwijl Lebanon eerder de botte bijl hanteert. Zeker het eerste halfuur van de film is een opeenvolging van brute scènes die overkomen als goedkoop effectbejag. Zo zien we een vrouw die halfnaakt door de straten slentert nadat haar hele gezin is vermoord. De dood van een onschuldig burgerslachtoffer eerder is zowaar nog meer ongepast aangezien vlak ervoor een groep terroristen werd gespaard door de twijfelende schutter. Gelukkig weet de film zich daarna te herpakken met meer suspense en onderlinge confrontaties tussen de Israëlische soldaten.

Naast het misplaatste begin kent de film nog wat zwakke plekken die vooral in de dialoogsfeer zitten. Zeker een anekdote die de schutter vertelt halverwege de film is ongeloofwaardig aangezien deze zeer persoonlijk is en de soldaten elkaar net een paar uur kennen. Het lijkt gekunsteld en de humor hierbij is zo morbide dat je er bijna niet om durft te lachen. Sowieso is de humor in Lebanon van een aparte aard. Het kan cultureel zijn, maar het lijkt mij niet gepast om te lachen om een shot waarin we een oude Libanees zien zitten aan een backgammontafel terwijl tegenover hem een lijk weg zit te rotten. De scène is echter wel komisch van opzet.

Voor een confronterende oorlogsfilm is Lebanon behoorlijk a-politiek. Enkel wanneer de gewraakte fosforbommen worden gecodeerd als “rokend vuur” komt er een politiek tintje om de hoek kijken. Het is een sterk eenzijdige film want de Libanezen zijn óf terroristen, óf tragische slachtoffers; een echt gezicht of verhaal hebben ze niet. Het is vooral een relaas van de jonge Israëlische soldaten die geen benul hebben in wat voor situatie ze terecht zijn gekomen. Opvallend hierbij ook is het totale gebrek aan hiërarchie; oversten worden regelmatig op hun plaats gezet maar ook dit kan weer een culturele factor zijn.

Als geheel is Lebanon te onsamenhangend en in het begin te clichématig bruut om de film onmiskenbaar aan te raden. Het is echter wel een interessant visueel experiment met sterk acteerwerk. De relatief korte speelduur laat diepere psychologisering niet toe, wat vooral de dialogen weinig ten goede komt, maar daardoor blijven langdradige scènes achterwege - een aspect waar veel epische oorlogsfilms regelmatig last van hebben. Lebanon is dus zeker niet het meesterwerk dat vele festivalgangers en jury’s ons hebben doen geloven maar het is an sich best de moeite om een kans te geven.


Plaats uw reactie

Fred op 19/03/2010

De eerste overwegend negatieve recensie van Nederland. :P
Erwan op 19/03/2010

I don't know, I'm making this up as I go
Iemand moet het doen he? Zeker na alle heisa eromheen vond ik het inderdaad wat tegenvallen al is het zeker geen slechte film. Maar de meeste recensies gaan van sterk tot lovend in hun waardering, daar kan ik het gewoon niet mee eens zijn :-)
Naam:
E-mail:

Uw e-mailadres wordt niet getoond.