Henry: Portrait of a Serial Killer

Killer Klassieker

We schrijven 1986: de slasher domineert op horrorgebied, en de seriemoordenaar blijkt iconischer en Amerikaanser geworden dan de cowboy en de hard-boiled detective. Seriemoordenaars zijn de boeman: monsterlijke verschijningen die zwijgen en op seks beluste tieners opjagen. Regisseur John McNaughton probeert mee te liften op het succes van de slasher en weet al snel een budget bij elkaar te pielen voor een horrorfilm. Hij is echter niet content met campy bloedvergieten of humoristisch messengetrek; hij is daarentegen gefascineerd door de drijfveer van een seriemoordenaar, de psychologie achter de psycho. Om deze te onderzoeken doet hij iets wat weinigen voor hem deden (afgezien van Hitchcock in Psycho): het oogpunt volledig leggen bij zo'n psychopaat in plaats van bij de slachtoffers. McNaughtons oog valt op de bestaande moordenaar Henry Lee Lucas en Henry: Portrait of A Serial Killer is geboren. Een rauw, onverwacht en vernieuwend meesterwerk.



Henry is een ruwe, ietwat onhandige man uit de arbeidersklasse. Hij verdient de kost als insectenverdelger; een andere baan kan hij niet krijgen vanwege zijn bajesverleden. Hij woont in een aftandse woning met huisgenoot Otis, een niet al te snuggere, lompe smeerlap. Wanneer Otis' zus Becky bij hen intrekt lopen de spanningen langzaam op. Becky weet niet dat Otis en Henry in hun vrije tijd rondtrekken om (voornamelijk) jonge vrouwen te vermoorden. Wel voelt ze een aantrekkingskracht tot Henry, ondanks de wetenschap dat hij zijn moeder heeft vermoord. Otis en Henry draaien steeds meer door en al snel stapelen de lijken zich op.

De kracht van Henry: Portrait of a Serial Killer is de visie op geweld, of anders gezegd, de wild verschillende tonen waarop geweld wordt neergezet. De eerste moorden van Henry zijn stilistisch neergezet, als tableaux vivants, en versterken daarmee de notie dat moorden in horrorfilms gechoreografeerde bloedbaden zijn: gewelddadige dansen, de bombastische en bloederige hedendaagse versie van opera's. Daarna verschuift de toon steeds meer naar een standaard-slasher, met als grootste voorbeeld een scène in een illegale marktplaats, waarbij Henry,  Freddy Krueger-stijl, de irritante verkoper het hoofd inslaat en hem elektrocuteert met een televisietoestel. Maar als snel verandert de film in een interessant pamflet over voyeurisme in cinema, de aard van psychopathie, de (on)natuurlijkheid van horror en geweld in de media en de moordenaar als product van zijn omgeving.

Dat we aanvankelijk kijken naar een gestileerde horrorfilm zorgt ervoor dat de stijlbreuk op de helft van de film extra indruk maakt. De film wordt dan opeens een realistische biografie van een seriemoordenaar, vanuit het oogpunt van een seriemoordenaar. Het meest effectief is een scène waarin Henry en Otis een moord en verkrachting filmen, waarbij de documentairecamera tegelijkertijd de realistische toonzetting van de situatie bevestigt en de toeschouwer ervan bewust maakt dat horrorfilms voyeuristisch van aard zijn. Zonder te veroordelen en te beantwoorden, stelt de film de valide vraag wat de aantrekkingkracht van horror is en wat fictief geweld onderscheidt van beelden van niet-fictief geweld. Waar komt de menselijke fascinatie voor moord en doodslag vandaan?

Waar deze fascinatie bij Otis en Henry vandaan komt, probeert de film wel te verklaren. Door het tweetal duidelijk neer te zetten als underdogs, arme mensen zonder mogelijkheden met een gecompliceerde jeugd en onbegrip van uit de samenleving, worden Henry en Otis levensechte personages, zonder sympathie op te roepen. Henry: Portrait of A Serial Killer vermijdt alle morele en artistieke valkuilen. Het acteerwerk van Micheal Rooker en de visuele flair van de film zijn bonussen op een  (moreel) gelaagd en gecompliceerd narratief.

De schijf
Op de schijf staat een zeer uitgebreide (een uur durende) docu die de film beziet tijdens conceptie, productie en ontvangst, en die ook kijkt naar de culturele en morele impact van de film. Een goed gemonteerde, informatieve docu, die inzichten levert in de (productie van) de film. Ook een mooie bonus zijn de deleted scenes. Omdat de audio bij deze scènes spoorloos is geraakt voorziet regisseur John McNaughton deze van commentaar. Het is een voordeel, want de beelden worden daardoor binnen context geplaatst en laten zien welke keuzes McNaughton heeft gemaakt bij het bepalen van de toon van de film. De extra's en de film zelf staan adequaat op de schijf, wat dit een uitstekende jubileumeditie van Henry: Portrait of A Serial Killer maakt.

Naam:

E-mail:

Uw e-mailadres wordt niet getoond.

Roept u maar...