Film-O-Rama Beter Beeld & Geluid, home cinema Nieuws Buis Agenda Bios Welbeschouwd Columns Film-O-Rakel Film-O-Rama Afmelden Profiel Aanmelden Registeren

 

29/05/2012

Noi credevamo

De Italiaanse kroniek Noi credevamo staat in de beproefde traditie vanNovecento (1976) en La Meglio Gioventù (2003). Toch zal deze film buiten Italië waarschijnlijk minder losmaken dan de laatstgenoemde films omdat het een episode uit de Italiaanse geschiedenis belicht die niet-Italianen nauwelijks iets zegt. Bovendien speelt het verhaal zich af in het midden van de negentiende eeuw en dat is een tijd die veel verder van ons af staat dan de tijd waarin Novecento (1900-1945) en La MeglioGioventù (1965-2000) zich afspelen.




Noi credevamo bestrijkt ongeveer 35 jaar (1828-1862) Italiaanse geschiedenis waarin het leven van de drie hoofdpersonen zich tekent. We volgen de drie vrienden Domenico, Angelo en Salvatore uit Zuid-Italië vanaf hun twintigste wanneer ze zich aansluiten bij La GiovineItalia, een politieke beweging die een verenigd Italië nastreeft met gelijke burgerrechten. In enkele sprongen door de tijd voert de film ons door de Risorgimento, de geschiedenis die voorafging aan de Italiaanse eenwording in 1861. Noi credevamo is verdeeld in vier hoofdstukken: Salvatore (1828-1834), Domenico (1852-1855), Angelo (1856-1858) en l’Alba delle Nazione (1862). De vier delen duren elk 50 minuten en werden in 2011 als miniserie uitgezonden op de Italiaanse televisie ter gelegenheid van de 150-jarige herdenking van de Italiaanse Eenheid. Op DVD duurt de film 195 minuten, een lange zit dus, maar altijd nog korter dan Novecento (245 minuten) of La Meglio Gioventù (383 minuten).

Wanneer je niet thuis bent in de Restauratie, de tijd tussen het Congres van Wenen en de revoluties van 1848, dan duurt het even om in het verhaal te komen. Voor Italianen is de Risorgimento gesneden pasta en dat is misschien de reden waarom er is afgezien van een korte historische inleiding. Maar daardoor is de film niet echt geschikt voor de export en buiten Italië waarschijnlijk alleen verteerbaar voor een select publiek van italofielen en liefhebbers van historisch drama. Het verhaal dat gebaseerd is op de gelijknamige roman uit 1967 van AnnaBanti begint in de eerste helft van de negentiende eeuw waarin het Italië dat we nu kennen nog niet bestond. In plaats van één land was er een lappendeken van twee grote koninkrijken en kleine vazalstaatjes. In het midden lag de pauselijke staat met Rome als centrum.

Noi Credevamo laat geen patriottisch heldendom zien. Het is het verhaal over het idealisme en de ontnuchtering van de drie hoofdfiguren Domenico, Angelo en Salvatore. Als twintigers zijn ze vol vuur en zweren ze samen trouw aan La Giovine Italia. Maar door zich aan te sluiten bij de ondergrondse revolutie kiezen zij niet vanzelfsprekend voor het goede. Al snel blijkt dat de politieke beweging waaraan ze zich verplicht hebben, een slangenkuil is. Ze moeten voortdurend op hun hoede zijn voor verraad. Niet alleen zijn de spionagediensten van de koning in de beweging geïnfiltreerd, ook La Giovine Italia speelt smerige spelletjes. De drie gezworen kameraden worden tegenover elkaar uitgespeeld. Hun lidmaatschap van La Giovine Italia verandert hun levens ingrijpend. Angelo raakt vervreemd van zichzelf en houdt zich met religieus fanatisme vast aan de Eenwording van Italië. Salvatore probeert zichzelf terug te vinden door weer voor zijn familie te kiezen. Domenico wordt gelouterd tijdens een langdurige gevangenschap maar blijft diep in zijn hart een strijdbare republikein. Doordat de vrienden eeuwige trouw hebben gezworen aan de revolutie, worden ze door de revolutie opgegeten.

Noi Credevamo reflecteert op z’n Italiaans over politiek activisme. Kan het geloof in vrijheid, gelijkheid en broederschap de rust schenken die het traditionele christelijk geloof kan geven? Loopt de weg van de revolutie uit op de gewenste utopie of politieke teleurstelling? Het is een typisch Italiaanse mix van atheïstische politiek bewustzijn en rooms-katholicisme. De hoofdpersonen worstelen allemaal met de vraag of hun politieke ideaal, dat moordenaars van hen gemaakt heeft, het wel waard is. Deze innerlijke strijd komt het duidelijkst naar voren bij de historische figuur Cristina Trivulzio Belgiojoso die de vrouwelijke hoofdrol in de film speelt. Nadat de opstand in Lombardije is mislukt, bekent ze de jonge Domenico: “We zijn niet geschikt voor bedrog en waarheid tegelijkertijd. Langzamerhand worden we de kou moe in wat ons soms vurig toeschijnt… en stralend. De schuld zit in ons, maar dat weten we niet. Illusies noemen we waarheid en waarheid noemen we illusies. En zo laten we ons op de stroom meevoeren zonder om te keren.”

Een andere scène, waarin de diepere laag in het verhaal naar voren komt, is het gesprek tussen Felice Orsini en Angelo. Orsini is een volgeling van Mazzini die in Londen voor zichzelf begonnen is. Hij heeft zich gematigd en is als republikein bereid in Piemonte een compromis te sluiten met de monarchisten. Angelo volgt compromisloos het republikeinse ideaal en houdt Orsini zijn waarheid voor ogen: het volk moet zich verheffen.
 
Felice Orsini: “De waarheid? Welke waarheid?” Angelo: “De absolute. Die waaruit al onze motieven tot handelen voortkomen, al onze gebaren, alles.” Felice Orsini: “Gaat het hier over godsdienst?” Angelo: “Ik spreek niet over God. Dat is niet nodig. Want een volk dat niet voelt dat de waarheid in het volk zelf zit en dat niet gelooft te kunnen handelen uit naam van deze waarheid wordt nooit een groot volk. Een echt groot volk accepteert geen tweederangs plek in de mensheid. Het moet een hoofdrol opeisen. Daar heb ik het over: over de waarheid, en niet over God.”

Anna Banti heeft in haar roman niet alleen de barensweeën van het nationalisme in haar land beschreven, maar vooral de innerlijke strijd tussen politieke opstandigheid en christelijke deugdzaamheid, tussen hoogmoed en nederigheid. Noi Credevamo (”Wij geloofden“) is geen heldenepos maar een verhaal over de desillusie van de Italiaanse republikeinen in de negentiende eeuw. We weten hoe het afliep: Italië werd met de hulp van Napoleon III een koninkrijk onder de hegemonie van Piemonte. De republikeinse revolutie was mislukt en het Noorden had het Zuiden aan zich onderworpen. 



DVD

04/04/2012

Homescreen

16:9

Italiaans DD 5.1

Nederlands

Naam:
E-mail:

Uw e-mailadres wordt niet getoond.